Gesubsidieerde Rechtsbijstand: Alles Wat U Moet Weten

Gesubsidieerde rechtsbijstand is een regeling van de Nederlandse overheid waarmee mensen met een laag inkomen toegang krijgen tot juridische hulp. De overheid betaalt het grootste deel van de advocaatkosten, zodat iedereen — ongeacht financiële situatie — recht heeft op juridische bijstand.

De regeling wordt uitgevoerd door de Raad voor Rechtsbijstand en is vastgelegd in de Wet op de rechtsbijstand (Wrb). In de volksmond wordt dit ook wel "pro deo" of "toevoegingsadvocaat" genoemd, hoewel het niet volledig gratis is: u betaalt altijd een eigen bijdrage.

Of u in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand hangt af van uw inkomen en vermogen. De Raad voor Rechtsbijstand toetst dit aan de hand van uw fiscale gegevens van twee jaar geleden.

Inkomensgrenzen 2026: • Alleenstaanden: maximaal €30.000 bruto jaarinkomen • Samenwonenden/gehuwden: maximaal €42.400 bruto jaarinkomen

Vermogensgrenzen 2026: • Maximaal €31.340 aan vermogen (excl. eigen woning)

Let op: als u net boven de grens zit maar door bijzondere omstandigheden (schulden, hoge zorgkosten) de kosten niet kunt dragen, kunt u een beroep doen op de hardheidsclausule.

Ook bij gesubsidieerde rechtsbijstand betaalt u een eigen bijdrage. De hoogte hangt af van uw inkomen:

• Inkomen tot €21.600 (alleenstaand): €155 • Inkomen €21.601 – €24.200: €287 • Inkomen €24.201 – €27.000: €434 • Inkomen €27.001 – €30.000: €897

Bij samenwonenden gelden hogere drempels maar vergelijkbare bijdragen.

Deze eigen bijdrage betaalt u rechtstreeks aan uw advocaat. De rest van de kosten wordt door de overheid vergoed.

U kunt gesubsidieerde rechtsbijstand op meerdere manieren aanvragen:

1. Via het Juridisch Loket — Gratis eerste advies en doorverwijzing naar een toevoegingsadvocaat (tel: 0900-8020).

2. Rechtstreeks bij een advocaat — Zoek via AdvocaatVinder een advocaat die op toevoegingsbasis werkt. De advocaat vraagt de toevoeging voor u aan bij de Raad voor Rechtsbijstand.

3. Online — Via mijn.rvr.org kunt u zelf controleren of u in aanmerking komt.

De aanvraag duurt gemiddeld 2-4 weken. Bij spoedzaken (dreigende huisuitzetting, strafrecht) kan een spoedtoevoeging worden aangevraagd.

Is pro deo helemaal gratis? Nee, u betaalt altijd een eigen bijdrage tussen €155 en €897.

Mag ik zelf een advocaat kiezen? Ja, u bent vrij om zelf een advocaat te kiezen, mits deze op toevoegingsbasis werkt. Niet alle advocaten werken op basis van een toevoeging.

Geldt het voor alle juridische zaken? Niet voor alle zaken. Bij consumentenzaken onder €500, eenvoudige overtredingen, en sommige bestuursrechtelijke zaken is geen toevoeging mogelijk.

Wat als mijn inkomen verandert tijdens de zaak? De toetsing vindt plaats op het moment van de aanvraag. Een stijging van het inkomen tijdens de zaak heeft geen gevolgen.