Hoe wordt alimentatie berekend in Nederland?
Alimentatie — de financiële bijdrage na een scheiding — is voor veel Nederlanders een van de meest beladen onderwerpen bij een echtscheiding. Hoeveel moet ik betalen? Of: hoeveel heb ik recht op? De berekening is complexer dan de meeste mensen verwachten, maar de basisprincipes zijn helder.
Er zijn twee vormen van alimentatie:
1. Kinderalimentatie — de bijdrage in de kosten van de opvoeding en het levensonderhoud van de kinderen. 2. Partneralimentatie — de bijdrage van de meestverdienende ex-partner aan de minstverdienende ex-partner.
Beide vormen worden berekend aan de hand van de officiële Trema-normen (voluit: het Rapport Alimentatienormen), die jaarlijks worden bijgewerkt door de Expertgroep Alimentatienormen van de Rechtspraak. De versie voor 2026 is op 31 december 2025 gepubliceerd.
In dit artikel leggen we de volledige berekening stap voor stap uit, inclusief de indexering voor 2026, rekenvoorbeelden en veelgestelde vragen.
Indexering alimentatie 2026: verhoging van 4,6%
Elk jaar worden alle alimentatiebedragen in Nederland automatisch verhoogd door de wettelijke indexering. Dit percentage wordt vastgesteld door de Minister van Justitie op basis van de loon- en prijsontwikkelingen.
De indexering voor 2026 bedraagt 4,6%.
Dit betekent concreet: als u in 2025 €500 per maand aan alimentatie betaalde of ontving, wordt dit per 1 januari 2026 automatisch €523 per maand.
Belangrijke punten over de indexering:
• De verhoging geldt voor zowel kinder- als partneralimentatie. • De indexering is wettelijk verplicht — u hoeft geen wijziging aan te vragen bij de rechter. • De alimentatiebetaler is zelf verantwoordelijk voor het doorvoeren van de verhoging. Dit gaat niet automatisch. • Vergeten te indexeren? De ontvanger kan achterstallige indexering tot vijf jaar terug vorderen. • De indexering kan alleen worden uitgesloten als dit schriftelijk is vastgelegd, bijvoorbeeld in het echtscheidingsconvenant.
Historisch overzicht indexeringspercentages: • 2024: 6,2% • 2025: 5,3% • 2026: 4,6%
U kunt de geïndexeerde bedragen eenvoudig berekenen via de rekentool op de website van het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen).
Kinderalimentatie berekenen: de drie stappen
De berekening van kinderalimentatie volgt drie vaste stappen volgens de Trema-normen:
Stap 1: De behoefte van het kind vaststellen De behoefte is het bedrag dat nodig is om het kind hetzelfde welvaartsniveau te bieden als vóór de scheiding. Dit wordt bepaald aan de hand van de NIBUD-tabellen (eigen bijdrage kosten kinderen), die rekening houden met: • Het netto gezinsinkomen vóór de scheiding • De leeftijd van het kind • Het aantal kinderen
Nieuw in 2026: de NIBUD-tabellen zijn uitgebreid tot een netto gezinsinkomen van €7.500 per maand (voorheen €6.000). Daarnaast is in de behoeftetabellen rekening gehouden met de kinderbijslag, wat kan leiden tot een iets lager eigen aandeel van ouders.
Stap 2: De draagkracht van beide ouders berekenen De draagkracht bepaalt hoeveel elke ouder kan bijdragen aan de kosten van het kind. De berekening omvat: • Het netto besteedbaar inkomen na scheiding • Het draagkrachtloos inkomen (het bestaansminimum) • De draagkrachtruimte: het verschil tussen deze twee bedragen • Van de draagkrachtruimte wordt 70% aangemerkt als beschikbaar voor kinderalimentatie
Voor netto besteedbare inkomens boven €2.200 per maand gelden specifieke draagkrachttabellen van de Rechtspraak.
Minimumdraaagkracht: ouders met een inkomen onder €1.680 per maand betalen een minimum van €25 per kind (of €50 voor twee of meer kinderen).
Stap 3: Verdeling en zorgkorting De kosten worden verdeeld naar rato van de draagkracht van beide ouders. Daarnaast ontvangt de ouder met de omgangsregeling een zorgkorting: een aftrek op het alimentatiebedrag die de verblijfskosten tijdens de omgang compenseert.
De zorgkorting bedraagt: • 15% bij minder dan 1 dag per week omgang • 25% bij gemiddeld 1 dag per week • 35% bij gemiddeld 2 dagen per week • 45% bij een nagenoeg gelijke verdeling
Partneralimentatie berekenen: behoefte en draagkracht
De berekening van partneralimentatie is complexer en kent eveneens drie stappen:
Stap 1: Behoefte van de minstverdienende partner De behoefte wordt bepaald op basis van het welvaartsniveau tijdens het huwelijk. De rechter kijkt naar het netto besteedbaar gezinsinkomen en de werkelijke uitgaven tijdens het huwelijk.
Een veelgebruikte vuistregel is de "60%-norm": de behoefte wordt gesteld op 60% van het netto besteedbaar gezinsinkomen minus de kosten van kinderen. Dit is echter slechts een richtlijn; de rechter kan hiervan afwijken.
Stap 2: Draagkracht van de meestverdienende partner De draagkracht wordt berekend door van het netto besteedbaar inkomen de volgende posten af te trekken: • Forfaitaire woonlasten: 30% van het netto besteedbaar inkomen (sinds 2023) • Premie zorgverzekering • Eventuele kinderalimentatie • Het draagkrachtloos inkomen
Van de resterende draagkrachtruimte wordt 60% aangemerkt als beschikbaar voor partneralimentatie.
Stap 3: Jusvergelijking Uiteindelijk wordt een jusvergelijking gemaakt: de alimentatie mag er niet toe leiden dat de betaler minder overhoudt dan de ontvanger. De jusvergelijking voorkomt dat de alimentatiebetaler er financieel slechter voor komt te staan dan de alimentatieontvanger.
Duur van de partneralimentatie
De maximale duur van de partneralimentatie is in 2020 gewijzigd door de Wet herziening partneralimentatie. De huidige regels:
Hoofdregel: maximaal 5 jaar De partneralimentatie duurt maximaal de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van 5 jaar.
Uitzonderingen:
• Huwelijken langer dan 15 jaar: als de ontvanger binnen 10 jaar de AOW-leeftijd bereikt, loopt de alimentatie door tot de AOW-datum. • Kinderen jonger dan 12 jaar: de alimentatie loopt door tot het jongste kind 12 jaar wordt. • Huwelijken vóór 1 januari 2020 die langer dan 15 jaar duurden en de ontvanger is geboren vóór 1 januari 1970: maximaal 10 jaar alimentatie (overgangsrecht).
Verlenging en beëindiging: • Na afloop van de termijn kan de rechter in uitzonderlijke gevallen verlengen als beëindiging te ingrijpend zou zijn. • Partneralimentatie eindigt automatisch bij hertrouwen of samenwonen van de ontvanger. • Beide partijen kunnen de rechter vragen het bedrag te wijzigen bij gewijzigde omstandigheden (inkomensdaling, werkloosheid, nieuw inkomen ontvanger).
Rekenvoorbeeld kinderalimentatie
Een concreet voorbeeld om de berekening te illustreren:
Situatie: • Vader: netto besteedbaar inkomen €3.500/maand • Moeder: netto besteedbaar inkomen €2.000/maand • Twee kinderen: 8 en 11 jaar • Co-ouderschap: vader heeft de kinderen 2 dagen per week
Stap 1: Behoefte Netto gezinsinkomen vóór scheiding: €5.500 Volgens NIBUD-tabellen 2026: behoefte twee kinderen ≈ €1.100/maand
Stap 2: Draagkracht Vader: • Netto besteedbaar inkomen: €3.500 • Draagkrachtloos inkomen: ca. €1.175 • Draagkrachtruimte: €2.325 • 70% voor kinderen: €1.628
Moeder: • Netto besteedbaar inkomen: €2.000 • Draagkrachtloos inkomen: ca. €1.175 • Draagkrachtruimte: €825 • 70% voor kinderen: €578
Stap 3: Verdeling Totale draagkracht: €1.628 + €578 = €2.206 Aandeel vader: (€1.628 / €2.206) × €1.100 = €812 Zorgkorting vader (35% bij 2 dagen/week): €1.100 × 35% = €385 Kinderalimentatie vader: €812 – €385 = €427 per maand
Rekenvoorbeeld partneralimentatie
Situatie: • Man: netto besteedbaar inkomen €4.200/maand • Vrouw: netto besteedbaar inkomen €1.200/maand • Gehuwd geweest: 10 jaar • Geen kinderen
Stap 1: Behoefte vrouw 60%-norm: 60% × €5.400 (gezinsinkomen) = €3.240 Eigen inkomen vrouw: €1.200 Aanvullende behoefte: €3.240 – €1.200 = €2.040/maand
Stap 2: Draagkracht man • Netto besteedbaar inkomen: €4.200 • Forfaitaire woonlasten (30%): €1.260 • Premie zorgverzekering: €170 • Draagkrachtloos inkomen: ca. €1.175 • Draagkrachtruimte: €1.595 • 60% beschikbaar: €957/maand
Stap 3: Vaststelling De draagkracht (€957) is lager dan de behoefte (€2.040), dus de partneralimentatie wordt vastgesteld op €957 per maand, voor een maximale duur van 5 jaar (helft van 10 jaar huwelijk).
Na de jusvergelijking kan dit bedrag nog iets worden bijgesteld.
Fiscale behandeling van alimentatie
De fiscale behandeling van alimentatie verschilt per type:
Partneralimentatie: • Voor de betaler: aftrekbaar in de inkomstenbelasting • Aftrekbaar tegen maximaal 37,56% voor inkomens boven €78.426 (2026) • Voor lagere inkomens: aftrekbaar tegen het geldende schijventarief • Voor de ontvanger: belast als inkomen in box 1
Kinderalimentatie: • Voor de betaler: niet aftrekbaar • Voor de ontvanger: belastingvrij — de ontvanger hoeft kinderalimentatie niet op te geven bij de Belastingdienst
Praktisch voorbeeld fiscaal voordeel partneralimentatie: U betaalt €1.000 per maand partneralimentatie = €12.000 per jaar Belastingvoordeel bij schijf 37,56%: €12.000 × 37,56% = €4.507 per jaar Netto kosten alimentatie: €12.000 – €4.507 = €7.493 per jaar (ofwel €624/maand)
Dit fiscale voordeel maakt partneralimentatie voor de betaler aanzienlijk draaglijker dan het bruto bedrag suggereert.
Wat te doen als u het niet eens bent met de alimentatie?
Er zijn verschillende situaties waarin u de alimentatie kunt laten herzien:
Wijziging vragen bij de rechter Als uw financiële situatie substantieel is veranderd — bijvoorbeeld door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, een nieuw inkomen, samenwonen of hertrouwen — kunt u de rechter vragen om de alimentatie te wijzigen. Dit kan zowel een verhoging als een verlaging zijn.
Nihilbeding Bij de scheiding kunt u afspreken dat u afziet van partneralimentatie (nihilbeding). Let op: voor kinderalimentatie kan dit niet — het recht op kinderalimentatie is een recht van het kind.
Mediation Bij onenigheid over de alimentatie kan mediation een goedkoper alternatief zijn voor een gang naar de rechter. Een mediator helpt u samen tot een nieuwe afspraak te komen.
LBIO inschakelen Als uw ex-partner de alimentatie niet betaalt, kunt u het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen) inschakelen voor inning. Het LBIO kan beslag leggen op het inkomen van de alimentatieplichtige.
Advocaat inschakelen Voor complexe alimentatieberekeningen of geschillen is het verstandig een familierecht advocaat in te schakelen. Via AdvocaatVinder vindt u een specialist in uw regio.
Veelgestelde vragen over alimentatie
Hoe lang moet ik alimentatie betalen? Kinderalimentatie loopt tot het kind 21 jaar wordt. Partneralimentatie duurt maximaal 5 jaar (met uitzonderingen bij huwelijken langer dan 15 jaar of kinderen jonger dan 12).
Hoeveel indexering in 2026? Het indexeringspercentage voor 2026 is 4,6%. Dit geldt voor alle lopende alimentatieverplichtingen per 1 januari 2026.
Kan ik zelf alimentatie berekenen? Een globale schatting is mogelijk met online rekentools, maar voor een bindende berekening is gespecialiseerde software nodig die de officiële Trema-normen volgt. Een advocaat of mediator kan dit voor u doen.
Is kinderalimentatie belastingvrij? Ja. De ontvanger betaalt geen belasting over kinderalimentatie. De betaler kan kinderalimentatie niet aftrekken.
Wat als mijn ex-partner niet betaalt? Schakel het LBIO in. Het LBIO kan het alimentatiebedrag verhoogd met 15% opslagkosten innen via loonbeslag of andere incassomaatregelen.
Kan alimentatie met terugwerkende kracht worden gewijzigd? Ja, de rechter kan alimentatie met terugwerkende kracht wijzigen, maar in de praktijk wordt meestal de datum van indiening van het verzoekschrift als ingangsdatum gehanteerd.
Wat kost een alimentatieberekening? Een professionele alimentatieberekening door een advocaat of mediator kost gemiddeld €150 tot €600, afhankelijk van de complexiteit. Bij een toevoeging (pro deo) betaalt u alleen de eigen bijdrage.
Stopt partneralimentatie bij samenwonen? Ja. Partneralimentatie eindigt automatisch als de ontvanger gaat samenwonen met een nieuwe partner "als waren zij gehuwd" (duurzaam samenwonen).
Op zoek naar een advocaat?
Vind direct de juiste advocaat via AdvocaatVinder.
Gerelateerde pagina's
Familierecht advocaat nodig?
Bekijk alle familierecht advocaten in Nederland →