Alimentatie Wijzigen: Wanneer Kan Het en Hoe Vraagt U Het Aan? (2026)

Alimentatie — zowel kinderalimentatie als partneralimentatie — kan worden gewijzigd als er sprake is van gewijzigde omstandigheden. Dit is wettelijk vastgelegd in artikel 1:401 van het Burgerlijk Wetboek.

De wijziging moet betrekking hebben op omstandigheden die: • Relevant zijn voor de alimentatieberekening (inkomen, draagkracht, behoefte) • Ingrijpend genoeg zijn om de oorspronkelijke afspraak onredelijk te maken • Na de oorspronkelijke vaststelling zijn opgetreden

Belangrijk: de jaarlijkse automatische indexering (4,6% in 2026) is géén gewijzigde omstandigheid.

De rechtspraak heeft een reeks situaties erkend als gewijzigde omstandigheden:

1. Inkomensdaling — Ontslag, arbeidsongeschiktheid, faillissement, of significante teruggang in omzet bij zelfstandigen.

2. Inkomensstijging — Een nieuwe baan met hoger salaris kan leiden tot verhoging.

3. Samenwonen met een nieuwe partner — Partneralimentatie kan vervallen (art. 1:160 BW).

4. Hertrouwen of geregistreerd partnerschap — Beëindigt partneralimentatie automatisch en definitief.

5. Verandering in de zorgregeling — Als kinderen meer dagen bij de andere ouder wonen.

6. Geboorte van een kind — Een nieuw kind beïnvloedt de draagkracht.

7. Pensionering — Bij pensionering daalt het inkomen.

8. Grove miskenning van wettelijke maatstaven — Oorspronkelijke alimentatie op basis van onjuiste gegevens.

Kinderalimentatie: • Kan altijd worden gewijzigd bij gewijzigde omstandigheden • De behoefte van het kind staat centraal • Kan niet worden beëindigd door samenwonen van de ontvangende ouder • Loopt door tot het kind 21 jaar wordt

Partneralimentatie: • Kan worden gewijzigd bij gewijzigde omstandigheden • Vervalt automatisch bij hertrouwen of geregistreerd partnerschap • Kan eindigen bij duurzaam samenwonen met een nieuwe partner • Maximale duur: 5 jaar na het huwelijk (uitzonderingen: huwelijken >15 jaar, kinderen <12)

Let op: kinderalimentatie gaat altijd vóór partneralimentatie.

Alimentatie wijzigen via de rechtbank werkt als volgt:

Stap 1: Overleg met uw ex-partner — Probeer eerst onderling tot een aanpassing te komen. Leg nieuwe afspraken schriftelijk vast.

Stap 2: Mediation (optioneel) — Kosten: €150–€250 per uur.

Stap 3: Verzoekschrift bij de rechtbank — Uw advocaat dient een verzoekschrift in. Hiervoor is altijd een advocaat nodig.

Stap 4: De zitting — Beide partijen lichten hun standpunt toe.

Stap 5: De beschikking — Binnen 4–8 weken doet de rechter uitspraak. De nieuwe alimentatie gaat in vanaf de datum van het verzoekschrift.

Doorlooptijd: gemiddeld 3–6 maanden.

In principe gaat een alimentatiewijziging in op de datum van het verzoekschrift. Wijziging met terugwerkende kracht is mogelijk, maar de rechter is terughoudend.

Wanneer wel terugwerkende kracht: • De alimentatieplichtige heeft aantoonbaar al langer een lager inkomen • De wederpartij wist van de gewijzigde omstandigheden

Wanneer geen terugwerkende kracht: • De alimentatieplichtige heeft niet betaald zonder geldige reden • De vertraging is veroorzaakt door de verzoeker zelf

Tip: dien het verzoekschrift zo snel mogelijk in.

Onderling overleg: advocaatkosten €300–€800. Geen griffierechten.

Via de rechtbank: advocaatkosten €1.500–€4.000. Griffierechten: €341 (2026).

Bij gesubsidieerde rechtsbijstand: eigen bijdrage €155–€897. Griffierechten: €92.

Mediation: €150–€250 per uur, 3–5 sessies. Totaal: €450–€1.250.

Tip: veel alimentatie-advocaten bieden een eerste gratis consult aan.

Partneralimentatie eindigt automatisch bij:

1. Hertrouwen van de alimentatiegerechtigde — definitief. 2. Geregistreerd partnerschap — zelfde effect. 3. Duurzaam samenwonen met een nieuwe partner. 4. Verloop van de wettelijke termijn — Na 5 jaar. 5. Overlijden van een van beide partijen.

Kinderalimentatie eindigt wanneer het kind 21 wordt, financiël zelfstandig wordt, of trouwt.

Situatie: Mark (44) betaalt €1.200 kinderalimentatie en €800 partneralimentatie. Mark verliest zijn baan (€65.000 bruto) en vindt een nieuwe baan met €42.000 bruto.

Stap 1: Mark overlegt met Lisa. Lisa weigert verlaging. Stap 2: Marks advocaat dient een verzoekschrift in. Stap 3: De rechter herberekent de draagkracht.

Uitkomst: Kinderalimentatie verlaagd naar €850, partneralimentatie naar €400. Wijziging per datum verzoekschrift.

Doorlooptijd: 4 maanden. Kosten: advocaat €2.200, griffierecht €341.

1. Verzamel bewijsstukken — Loonstrookjes, ontslagbrief, nieuwe arbeidscontract.

2. Laat een actuele alimentatieberekening maken — Professioneel is krachtiger.

3. Toon aan dat u zich inspant — Bewijs actief solliciteren (inspanningsverplichting).

4. Reageer tijdig — De rechter laat wijziging ingaan vanaf datum indiening.

5. Schakel een gespecialiseerde advocaat in — Een familierecht advocaat kent de jurisprudentie.

Kan ik zelf alimentatie verlagen zonder rechter? Alleen als uw ex-partner akkoord gaat. Leg dit schriftelijk vast.

Hoe snel kan de rechter alimentatie wijzigen? Gemiddeld 3–6 maanden.

Kan alimentatie met terugwerkende kracht worden gewijzigd? Ja, maar de rechter is terughoudend. Wijziging gaat in principe in per datum verzoekschrift.

Wat als mijn ex gaat samenwonen? Bij partneralimentatie: u kunt verzoeken om beëindiging (art. 1:160 BW). Dit is definitief.

Moet ik een advocaat inschakelen? Ja, voor een verzoek bij de rechtbank is een advocaat verplicht.

Kan alimentatie ook worden verhoogd? Ja, als de draagkracht is gestegen of de behoefte is toegenomen.

Telt het inkomen van mijn nieuwe partner mee? Niet direct, maar het kan indirect invloed hebben op uw woonlasten en draagkracht.